Chắc hẳn các fan của Metallica nói riêng và các rock fan nói chung vẫn còn nhớ hình ảnh 1 tay bass còn rất trẻ luôn cuồng nhiệt hết mình trên sân khấu , 1 huyền thoại không cần nhờ tô vẽ bởi vì bản thân tài năng và nhân cách của anh cũng đã quá đủ để chúng ta phải nhớ đến.  Đã 25 năm kể từ cái ngày định mệnh ấy ( 27/09/1986 – 27/09/20011) thế giới đã mất đi 1 tay bass vĩ đại , Metallica đã mất đi 1 người bạn thân thiết nhất …

Cliff Burton - Tay Bass huyền thoại

Cliff Burton đã thiệt mạng một cách bi thảm trong 1 vụ tai nạn giao thông gần Ljungby (Thuỵ Điển) , khi đó anh mới 24 tuổi . Khi qua đời, Cliff còn đang trên đỉnh cao của sức sáng tạo. Dù đã mất nhưng di sản mà Cliff để lại sẽ không bao giờ bị quên lãng.Anh vẫn sẽ được thừa nhận như một trong những tay bass vĩ đại nhất trong lịch sử nhạc Metal.

Là một nhân tố quan trọng làm nên một Metallica tàn khốc, không khoan nhượng nhưng cũng đầy nét giai điệu, Cliff là một tay bass có lối chơi ứng tác hoàn hảo, người đã hợp nhất lối chơi kỹ thuật phức tạp của những nghệ sỹ jazz như Stanley Clarke và Jaco Pastorius với lối chơi mẫu mực, đầy ảo giác của những bassist lỗi lạc trong những năm ’70 Geezer Butler (Black Sabbath) và Geddy Lee (Rush), cũng như sự thô ráp tàn nhẫn trong lối chơi của Lemmy (Motorhead) hay Cronos (Venom). Chính lối chơi ứng tác mang tính thử nghiệm tiên phong của Cliff đã ảnh hưởng rất lớn đến xu hướng sáng tác của James và Kirk Hammett để tạo nên những kiệt tác kinh điển của dòng Metal đương đại : “Kill ’Em All”, “Ride The Lightning” và “Master of Puppets”. Anh đã cho mọi người thấy rằng để tạo ra một thứ âm nhạc tàn khốc và “khó chịu” không có nghĩa là phải chơi bass một cách “trâu bò”, băm bổ, cuồng loạn, thay vào đó, Cliff thể hiện cảm quan sắc bén của sự tinh tế và biết kiềm chế trong lối chơi, sự điều hoà nhịp độ khéo léo của nhạc jazz kết hợp với sự thử nghiệm mang tính đột phá mà những thần tượng của anh đã thực hiện trong thập kỷ ’70.

Cliff cũng giống như một tay guitar lead không thích lối chơi phô trương, màu mè và tự mãn. Sự hiện diện của anh được đánh dấu bằng lối chơi tháo vát, thiện nghệ, cả trong kỹ thuật tăng đôi câu guitar hay thêm vào những câu đảo phách ngược nhịp. Anh là người làm nền hoàn hảo cho lối chơi mãnh liệt vũ bão và khoa trương của Lars cũng như những hợp âm tàn bạo, ngấu nghiến của James và Kirk. Cliff cũng là một tay chơi solo hay và sáng tạo, là người sở hữu những câu solo đầy đặn và giàu giai điệu, anh là một số ít các tay bass có thể tạo nên hiệu ứng rợn người bằng cách sử dụng tiếng distortion và tiếng wah-wah,mà minh chúng là bản solo “(Anesthesia)Pulling Teeth” – một trong những màn diễn gây chú ý nhất trong số các buổi diễn live của Metallica ( một trong những tay bass khác có thể làm được điều đó chính là Jason Newsted – người kế nhiệm của Cliff , đoạn solo nổi tiếng nhất của Jason là “Ivory Towers”, nhưng xem ra không thể sánh với “Anesthesia” của Cliff được). Phong cách riêng biệt của Cliff, được mô tả là sự pha trộn của rock ảo giác, metal và nhạc cổ điển thử nghiệm…

[yframe url=’http://www.youtube.com/watch?v=bLpmJu9RWQQ’]

Cliff Burton

       Cliff học piano từ nhỏ nhưng bắt đầu tập trung vào học bass từ năm 14 tuổi. Anh thường tập ứng tác cùng bạn bè và thành lập một ban nhạc có tên “Easy Street” thường biểu diễn ở các quán bar, chủ yếu là các bản cover lại. Cliff tham gia Trauma với mục đích tích luỹ kinh nghiệm và chủ yếu là vì “chẳng còn gì tốt hơn để làm”. Đây là một ban nhạc có trình độ cao nhưng chơi gò bó, máy móc và rập khuôn theo kiểu mẫu một ban nhạc Metal “tiêu chuẩn” ở thập kỷ ’80 mà không có sáng tạo gì mới mẻ. Thứ âm nhạc nghèo nàn và thương mại nhanh chóng làm cho Cliff phát ngán, anh muốn chơi một cái gì đó mạnh hơn, nhanh hơn và có nhiều cơ hội để thử nghiệm hơn, vì thế anh đã gia nhập Metallica …

Tất cả bắt đầu vào ngày 28/10/1982, khi mà Brian Slagel, chủ tịch hãng Metal Blade Records chứng kiến Cliff chơi tại The Troubador, Los Angeles cùng với nhóm Trauma. Nổi bật và lập dị nhất trên sàn diễn, Cliff trông khá bụi bặm với mái tóc đỏ hoang dã, gầy nhom, vận quần ống loe giật lắc như điên. Anh đứng ở góc tối nhất của sân khấu, tránh xa mọi thứ ánh sáng của sàn diễn và cây bass trên tay anh dường như uốn éo, than vãn trong một nỗi đau cùng cực. Slagel ngay lập tức thông báo cho Lars và James về “hiện tượng” khó kiếm này, và nhấn mạnh rằng “Anh ta chính là Metallica”. Ban nhạc đang gặp trục trặc với tay bass Ron McGovney, người thực sự không còn muốn theo đuổi hay cống hiến gì cho sự nghiệp của ban nhạc nữa mặc dù cũng là một người có trình độ cao. Lars và James đã được diện kiến Cliff tại Whiskey Au Go-Go một tháng sau đó và thực sự bị “choáng” trước màn biểu diễn solo bass không khác gì lead guitar của Cliff.

    James Hetfield nhận xét : “Chúng tôi nghe thấy đoạn solo đó của anh ta và tôi nghĩ, ‘sao không thấy gã quái nào chơi guitar ở trên này cả.’ Hoá ra đó lại là tay chơi bass, Cliff, với một pedal wah-wah và mái tóc bù xù. Hắn thậm chí chẳng thèm để ý có người ở xung quanh không. Hắn chỉ nhìn xuống cây bass mà hắn đang chơi.”

    Cliff có 1 vài trò vô cùng quan trọng trong đội hình của Metallica thời đó . Không có Cliff, Metallica sẽ không có những tuyệt phẩm như “Anetheasia”, “The Call of Ktulu”, “Welcome Home (Sanitarium)”, “Orion”, “Master of Puppets”… hoặc có thể âm thanh của chúng nghe sẽ khác hẳn…

Trong cuộc sống hằng ngày Cliff cũng là 1 con người rất hòa đồng và được mọi người quý trọng . “Cliff hoàn toàn trung thực với bản thân anh và những người xung quanh. Anh ấy rất ghét những thứ được người ta sùng bái.” – Lars Ulrich, 1986

“Hắn là một gã trai hoang dã, đậm chất hippie, ăn nói sắc sảo và là một kẻ ưa thích quần ống loe. Hắn là kẻ có nghề và bạn không bao giờ vớ vẩn được với hắn. Tôi muốn có được sự kính nể mà người ta giành cho hắn. Chúng tôi phàn nàn về việc hắn suốt ngày mặc quần ống loe, hắn chẳng thèm quan tâm. “Đó là cái mà tôi mặc !” Hắn đam mê âm nhạc và thực sự có tầm hiểu biết rộng về mọi thứ. Hắn đã dạy tôi rất nhiều về phong cách biểu diễn.”
James Hetfield, 1993

“Người duy nhất có thể biết rõ nhịp và viết nó ra một mảnh giấy là Cliff. Anh ấy có một vốn hiểu biết bao la về sự tính toán thời gian, về hoà âm và nhạc lý tổng hợp .”
Kirk Hammett – 1987

” Một lần tôi đã gọi điện đến cho anh ấy và hỏi rằng ‘Anh cảm thấy thế nào khi là một ngôi sao nhạc rock?’, và anh ấy đã vô cùng giận dữ. Anh ấy nói với tôi rằng đừng bao giờ quy chụp anh ấy như thế nữa,”
Em gái Cliff, Connie Burton.

Nhưng tiếc thay , thiên tài thường bạc mệnh . Câu nói tưởng như hời hợt lại trở thành hiện thực với anh . Cuối tháng 9, vẫn còn sung sức sau tour diễn thành công vang dội ở Anh, Metallica nhắm tới bán đảo Scandinavia nơi họ chơi ba buổi tại Lund (24/9), Oslo (25/9) và Stockholm (26/9). Sau buổi diễn ở Stockholm, ban nhạc nảy ra ý định ngoài dự kiến là sẽ tiếp tục du diễn đến Copenhaghen, quê nhà của Lars. Lúc đó tình hình tài chính của Metallica còn hạn hẹp, chưa có phi cơ riêng nên họ phải thực hiện một hành trình dài cả ngàn cây số bằng xe bus có giường nằm. Ban nhạc lên đường với bốn người theo tháp tùng là kỹ thuật viên trống Flemming Larsen, hai trợ lý guitar John Marshall và Aidan Mullen, cùng nhà quản lý Bobby Schneider.
Vào lúc 6 giờ 30 phút sáng ngày 27/9/1986 tất cả các thành viên trong đoàn bừng tỉnh bởi một cú va chạm kinh hồn. Chiếc xe bus của họ đã đi lệch làn đường và người lái xe trong nỗ lực bẻ lái đưa nó trở lại đúng đường đã làm cho bánh xe bị kẹt, chiếc xe rung lắc dữ dội, trượt dài trên lớp bùn lẫn tuyết dọc bên đường và cuối cùng do phanh gấp nên nó lật nhào.
Schneider gãy hai xương sườn. Lars chỉ bị dập một ngón chân cái. Mullen và Larsen bị kẹt trong xe đến ba giờ đồng hồ, nhà chức trách Thuỵ Điển đã phải điều lính cứu hoả đến mới đưa được họ ra . Hammett sau khi bị quăng khỏi giường ngủ đã tìm đường ra ngoài qua cửa thoát hiểm, và anh là người đầu tiên nhìn thấy Cliff nằm bất động và vô hồn bên dưới chiếc xe. “Cliff nằm trên chiếc giường ở ngoài rìa bên phải, và tôi nghĩ là khi chiếc xe bus nảy lên, anh đã bị văng ra ngoài cửa sổ.” John Marshall kể lại. “Và khi chiếc xe lật nhào về phía bên phải, Cliff vẫn còn bị kẹt lại trên cửa sổ, cả chiếc xe đã chèn lên người anh.”
John và ban nhạc sau vài phút choáng váng đã tìm cách thoát được ra ngoài, họ nhận ra rằng có điều gì đó không ổn đã xảy ra với Cliff. Kirk, người đầu tiên nhìn thấy Cliff đã oà khóc khi biết rằng bạn mình đã chết. James giận dữ chửi rủa người lái xe, sau này anh kể lại rằng lúc đó anh đã có ý định giết chết ông ta cho hả giận…
Trong tổng số 9 người có mặt trên xe, chỉ có Cliff là không thoát khỏi định mệnh nghiệt ngã. Chiều hôm đó cả đoàn mới về khách sạn sau khi phải điều trị các vết thương trong bệnh viện. Họ chỉ còn biết uống rượu cho đến say mèm để quên đi sự kiện khủng khiếp vừa xảy ra. James trong cơn phẫn nộ đã gào thét và đập vỡ nhiều cửa kính của khách sạn. John và Kirk thậm chí đã phải để đèn khi đi ngủ vào đêm hôm đó. Hai ngày sau, Metallica – chỉ còn ba người quay trở lại Mỹ…

Cliff Burton - Tay Bass huyền thoại      Trong suốt một tuần sau đó các tạp chí chuyên ngành của nhạc Metal đắm chìm trong một bầu không khí ảm đạm – phản ứng trước cái chết bi thảm của Cliff. Trên tạp chí Kerrang!, mọi mẩu quảng cáo đều bị xoá đi, thay vào đó là một dải băng tang màu đen trải dài trên hai trang báo, ghi thông điệp chia buồn từ phía Jon Zazulas, nhà sản xuất cho đĩa đầu tiên “Kill ‘Em All” của Metallica (“The Ultimate Musician, The Ultimate Headbanger, The Ultimate Loss, A Friend Forever”), và nhóm nhạc chiến hữu Anthrax (“Bell-Bottoms Rule!! Laugh it up, We Miss You”); trong khi hãng Music For Nations cũng mua hẳn một trang chỉ để ghi đơn giản : “Cliff Burton 1962 – 1986.” Hoa từ khắp nơi được gửi tới Fan Club của ban nhạc. Các Đài phát thanh nhạc Rock và Metal trên khắp nước Mỹ trước đây vốn thờ ơ với Metallica nay đã liên tục phát đi những ca khúc của họ… Nhưng tất cả vẫn không thể làm cho người ta quên được một mất mát quá lớn. Dòng nhạc Metal vĩnh viễn mất đi một cá nhân kiệt xuất, một tính cách lớn độc đáo, một tay bass thiên tài …

      Tại lễ tưởng niệm Cliff Burton tổ chức vào ngày 7/10/1986, “Orion,” – bản instrumental bất hủ trong album “Master of Puppets” đã được chơi. Bản instrumental trau chuốt này đã là một vật tưởng niệm thích hợp nhất cho anh, mà như James Hetfield nhận xét, là người có học thức uyên thâm nhất về âm nhạc của Metallica và “Orion” chính là hiện thân cho con người của anh…

[yframe url=’http://www.youtube.com/watch?v=Rv9CDEbvmr8′]

Thật kỳ lạ là hầu hết những gì viết về Metallica được biết đến rộng rãi ngày nay đều chỉ đề cập đến Cliff với một lời chú thích nhỏ kiểu “điếu văn”, chứ không nhắc đến một nghệ sĩ có lối chơi vô cùng độc đáo và thông minh. Một điều vô cùng đáng buồn nếu như bạn biết được rằng ảnh hưởng của Cliff với Metallica là to lớn biết nhường nào, trong việc định hình phong cách âm nhạc để làm nên một Metallica danh tiếng, một “cỗ máy metal” giàu giai điệu và mạnh mẽ…
Ngay cả khi anh còn sống, chúng ta cũng có cảm giác là tài năng kiệt xuất của anh chưa bao giờ được thể hiện đầy đủ. Nếu như anh có nhiều cơ hội hơn, và nếu như cái chết không bất ngờ cướp anh đi…Metallica ngày nay đã có một số lượng fan khổng lồ lớn hơn gấp bội so với thời của Cliff, mà trong đó rất nhiều người thậm chí không biết Cliff là ai. Nhưng điều đó cũng không thể phủ nhận vài trò của Cliff như là “tâm hồn của Metallica”, anh đã đóng góp những âm thanh độc đáo có cá tính cho ban nhạc gần như trong suốt cả giai đoạn phát triển rực rỡ nhất của Metallica… Lối chơi vững chắc, đầy ngẫu hứng và cảm tác, mang nhiều yếu tố jazz của Cliff cho đến ngày nay vẫn chưa có tay bass nào làm theo được.
Vai trò của anh còn hơn cả một nhạc công chơi bass trong ban nhạc. Anh là hiện thân cho tư thế mạnh mẽ, vũ bão của Metallica trong thập kỷ ’80, là một cá nhân đặc biệt đến nỗi cái chết không thể làm người ta thôi nhắc đến anh. Người ta không coi nó là dấu chấm hết cho một tài năng mà chỉ coi nó như một tấn thảm kịch không thể quên trong lịch sử.
Cho đến ngày nay, 16 năm sau khi anh qua đời, người ta vẫn chỉ coi Jason Newsted như là “sự thay thế cho Cliff”. Thật bất công cho Jason vì anh cũng xứng dáng là một trong những anh tài trong giới metal bassist, nhưng biết làm sao được, anh chưa bao giờ thực sự được chấp nhận bởi những người đã từng đắm mình trong kỷ nguyên của Cliff.

CLIFF, REST IN PEACE.
THANK YOU FOR YOUR DEDICATION.
WE WILL NEVER FORGET YOU AND YOUR GENIUS MUSIC , NEVER !!!

tổng hợp và sưu tầm

2 thoughts on “Tưởng niệm 25 năm ngày mất Cliff Burton – Tay Bass huyền thoại

  1. Đây thực sự là một bài viết sâu sắc về anh . Dù anh dã ở trên Thiên Đường, nhưng tài năng và những bản nhạc của anh thì luôn luôn sống mãi trong thế giới này.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *